نقش روانشناسان در تغییر مسیر زندگی مددجویان/ مشاوران سرمایههای معنوی و اجتماعی جامعه را احیا میکنن
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی کمیته امداد، رضا سلمآبادی، مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) خراسان رضوی، در مراسم گرامیداشت روز روانشناس و مشاور ضمن قدردانی از تلاش متخصصان حوزه روانشناسی گفت:. امروز افتخار ما این است که شما، با گرهگشایی از دل مردم، خدمت واقعی به جامعه میکنید.
وی افزود: گرهگشایی صرفاً با ارائه بستههای معیشتی نیست؛ ممکن است این بستهها در کوتاهمدت درد را کاهش دهند، اما کاری که مشاوران و روانشناسان انجام میدهند میتواند زندگی فرد را برای همیشه در مسیر تازهای قرار دهد. حس خوب خدمت، هم در دل مددجو ماندگار است و هم در قلب کسی که آن خدمت را ارائه میدهد.
مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی با اشاره به وضعیت فقر در استان بیان کرد: تا سالهای ۹۶ و ۹۷ ما با فقر مطلق مواجه بودیم، اما امروز در بخشهایی از شهرها و روستاهای حاشیهای، با جریانی پیچیدهتر از گذشته روبهرو هستیم؛ سرعت تولید فقر در کشور بالا رفته و سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در آن مؤثرند.
سلمآبادی با اشاره به افزایش جمعیت تحت حمایت این نهاد افزود: در بازه سه تا چهار ماهه از آبان تا اسفند سال گذشته، حدود ۳۵ هزار خانواده به جمعیت مددجویان کمیته امداد استان اضافه شدهاند. این رقم معادل جمعیت برخی شهرستانهای متوسط استان است.
وی در ادامه به اهمیت توانمندسازی و مشاوره اشاره کرد و گفت: بسیاری از آسیبهای اجتماعی مانند اعتیاد یا فرار از خانه، ناشی از نبود گفتوگو و راهنمایی روانی است. اگر در زمان مناسب، افراد چند جلسه مشاوره دریافت میکردند، شاید امروز به جای خیابان، در مسیر رشد و توانمندی بودند.
مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی تأکید کرد: روانشناسان و مشاوران نهتنها آرامش را به مددجویان بازمیگردانند، بلکه سرمایههای معنوی و اجتماعی جامعه را احیا میکنند.
وی افزود: روانشناسی فقط مطالعه کتاب و گذراندن واحدهای دانشگاهی نیست. گاهی یک فرد کمسواد با یک جمله تجربهآمیز، اثرگذارتر از بسیاری از متون علمی عمل میکند. روانشناس باید در کنار دانش، از انسانیت، تجربه، فهم اجتماعی و نگاه عمیق به زندگی مردم هم بهره ببرد.
سلمآبادی گفت: شما روانشناسان و مشاوران، ستونهای امید در جامعه هستید. هر جلسه مشاوره میتواند یک زندگی را از مسیر سقوط به مسیر رشد برگرداند. این خدمت، ماندگارترین نوع گرهگشایی است.
وی افزود: وقتی یک مددجو با چند جلسه مشاوره به آرامش و تصمیم درست میرسد، این اثر تا سالها در ذهن او و حتی در نسل بعدیاش باقی میماند. ما نمونههای واقعی از زن و مردانی داریم که از ورطه اعتیاد، افسردگی یا نابسامانی خانوادگی به سوی کار، زندگی و امید بازگشتهاند.
وی به تأثیر نگاه انسانی و اعتماد اشاره کرد و گفت: اعتماد، پایهی درمان و آرامش است. وقتی خیر یا مشاور با نیت واقعی وارد کار میشود، برکت و اعتماد در جامعه گسترش مییابد. از ساخت خانه برای یتیمان گرفته تا تأمین درمان بیماران، همه از همان لبخند و حس خوب آغاز میشود.
سلمآبادی افزود: روانشناسان گاهی بیش از یک ترم دانشگاهی به ما درس زندگی میدهند. تجربه انسانی آنها از هزار کتاب ارزشمندتر است. باید در کنار تحصیل، به عمق دل مردم نگاه کنیم؛ جایی که عشق، درد و امید با هم آمیختهاند.
وی ضمن تقدیر از مشاوران برتر استان، تأکید کرد: امروز روانشناسان و مشاوران استان خراسان رضوی کار علمی و جهادی انجام میدهند و ما به وجود آنان افتخار میکنیم.
خراسان رضوی پیشگام ارائه خدمات مشاورهای با کیفیت در سطح کشور
در ادامه محمد افشارنیا، معاون فرهنگی کمیته امداد خراسان رضوی با بیان اینکه سهمیه استان در حوزه مشاوره از استانهای دیگر کمتر است، گفت: اما از نظر کیفیت خدمات، خراسان رضوی در سطح کشور پیشتاز است.
وی اظهار داشت: استان گیلان به عنوان استان سوم کشور، ۲۲ هزار سهمیه دارد، در حالی که سهمیه استان خراسان رضوی با آن اختلاف قابل توجهی دارد. این تفاوت در تعداد، نشاندهنده کمیت است، اما در بخش کیفیت، با تلاش همکاران و اساتید برجسته، دستاوردهای بسیار خوبی داشتهایم.
وی با اشاره به همکاری نزدیک ۸۸ مشاور در سطح استان، بیان کرد: این مشاوران، اساتید نامآشنای شهرستانها و حتی در سطح ملی هستند که با دانش روز خود، در ارتقای سطح کیفی خدمات مشاورهای نقش بسزایی دارند.
وی با اشاره به برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و بهروز برای این اساتید به طور مداوم، افزود: این تلاشها باعث شده تا امروز در حوزه مشاوره، در استان خراسان رضوی صاحب سبک و ایده باشیم.
افشارنیا، حوزه روان را از نظر اهمیت، مهمتر از حوزه فیزیک دانست و افزود: امروز خراسان رضوی به عنوان یکی از پایههای مشاوره در کشور، در همه حوزهها خدمات ارزشمندی ارائه میدهد.
وی پویش قرارگاه اجتماعی پویش ایران همدل برای کمک به آسیب دیدگان جنگ رمضان را نمونهای موفق از خدمات جهادی و تأثیرگذار این استان در سطح ملی دانست و گفت: این کار جهادی که از استان خراسان رضوی آغاز شد، با استقبال خوب مشاورین استان مواجه شد و در نهایت به شبکه کشوری واگذار گردید. بسیاری از استانهای کشور از این الگو الهام گرفتند.
معاون فرهنگی کمیته امداد خراسان رضوی، با اذعان به اینکه متخصصان خارج از سیستم نیز کیفیت خدمات این استان را تأیید کردهاند، گفت: نمایندگانی از سازمان نظام روانشناسی، قوه قضائیه، بهزیستی و سازمان تبلیغات اسلامی، از نزدیک شاهد فعالیتها و گزارشها بودهاند و همگی بر کیفیت مطلوب خدمات در خراسان رضوی و رعایت استانداردهای لازم صحه گذاشتهاند.
افشارنیا با اشاره به اهمیت خدمات مشاورهای در کمیته امداد، خبر از انجام پیگیریهای مستمر در خصوص پروندههای حاد مددجویان داد و گفت: در سال ۱۴۰۴، بیش از ۵۲,۹۴۶ نفر از خدمات مشاورهای ثبت شده در استان بهرهمند شدهاند. این آمار نشان دهنده تلاشهای همکاران ما در راستای ارتقاء کیفیت خدمات مشاوره است.
وی به جزئیات عملکرد کمیته امداد در سال اخیر اشاره کرد و گفت: در مجموع ۴۰,۷۸۹ جلسه مشاوره فردی و ۸۸۵ جلسه مشاوره گروهی برگزار شده است.
افشارنیا اعلام کرد: خراسان رضوی در ارزیابی عملکرد، در میان چهار استان برتر کشور قرار دارد که این افتخار به همت و تلاش همه همکاران و مشاوران عزیز است.
وی همچنین با تحلیلی از جامعه مددجویی استان، افزود: بیش از ۶۸ درصد از جامعه مددجویی را بانوان تشکیل میدهند و بخش قابل توجهی از این قشر دارای تحصیلات پایین یا بیسواد هستند. خدمات مشاورهای ما باید متناسب با نیازهای این گروه هدف طراحی و ارائه شود.
معاون فرهنگی کمیته امداد خراسان رضوی تأکید کرد: هدف ما از ارائه این خدمات، توانمندسازی مددجویان و فراهم کردن زمینههای رشد فکری و فرهنگی آنان است. به فرمایش امام شهیدان، کمک به نیازمندان نباید صرفاً مادی باشد، بلکه باید به نحوی باشد که آنان را توانمند کند.
معاون فرهنگی کمیته امداد خراسان رضوی، با اشاره به پیگیریهای انجام شده در سال گذشته، بهویژه در ایام ماه مبارک رمضان، اظهار داشت: تمامی موارد مطرح شده در این جلسات، با دقت و جدیت پیگیری و امور مربوط به آنها از طریق حوزههای مختلف به سرانجام رسیده است.
وی افزود: هدف ما، توانمندسازی هرچه بیشتر مددجویان و رفع موانع پیش روی آنان است و پیگیری این پروندهها، گامی مؤثر در جهت تحقق این هدف محسوب میشود.
افشارنیا تصریح کرد: این رویکرد فعالانه در رسیدگی به پروندههای حاد، نشاندهنده تعهد کمیته امداد خراسان رضوی به ارائه خدمات جامع و مؤثر به جامعه هدف خود، بهویژه در شرایط بحرانی و نیازمند توجه ویژه است.
وی گفت: در سال جاری، تعداد ۲,۹۸۵ مشاور فردی در مرکز مشاوره مشهد فعال بودهاند که از این تعداد، ۹۶۱ مورد مراجعات مربوط به مسائل روانپزشکی بوده. همچنین ۲۳۰ مورد مشاوره کودک ارائه شد.
افشارنیا افزود: در بخش زوج درمانی، ۱۹۹ مورد، ۵۳۶ مورد مشاوره تخصصی تحصیلی و مشاورههای حقوقی نیز در راستای حل مسائل خاص مراجعهکنندگان انجام شده است.
وی به تلاشهای مرکز مشاوره اشتغال اشاره کرد و گفت: در سال جاری، پایگاههای مشاوره اشتغال در ده استان آغاز به کار کردند که خراسان نیز در این زمینه پیشگام بوده است.
معاون فرهنگی کمیته امداد خراسان رضوی اعلام کرد: در سال ۱۴۰۴، مجموعاً ۶,۴۷۰ نفر از جلسهها استفاده کردهاند که میانگین خدمات ماهانه ۵۳۹ خدمت بوده است. ابتکار جدید ما تشکیل قطبهای مشاوره هفتگانه است که به منظور بهینهسازی منابع و ارتقای کیفیت خدمات، طراحی شده است.
نقش حیاتی مشاوره در پیشگیری، درمان و توانمندسازی مددجویان کمیته امداد
زهرا یزدی پناه، مشاور کودک و نوجوان در کلینیک راه زندگی مشهد، با اشاره به جزئیات خدمات مشاوره ارائه شده به کودکان و نوجوانان، بهویژه اقشار کمتر برخوردار، بر اهمیت این خدمات در توانمندسازی مددجویان کمیته امداد تاکید کرد.
یزدی پناه، که خود دانشآموخته دکترای روانشناسی سلامت است، گفت: ما در کلینیک راه زندگی، علاوه بر مشاوره بالینی و گروهی، به ارائه مشاورههای پیشگیرانه و آموزشهای نوین مانند واقعیت مجازی (VR) با استفاده از مدیکال مدیکس میپردازیم. هدف اصلی ما، ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات مشاورهای برای کودکان و نوجوانان کمتر برخوردار جامعه است تا بتوانیم به پیشگیری از مشکلات و درمان مسائل موجود کمک کنیم.
وی در پاسخ به جایگاه این خدمات در سبد حمایتی کمیته امداد، تصریح کرد: تلاش ما در کمیته امداد بر این است که کودکانی که از لحاظ اقتصادی و خانوادگی در شرایط دشوارتری قرار دارند را به سمت آیندهای روشنتر سوق دهیم. این مهم با آموزش مهارتهای زندگی، پیشگیری از آسیبهایی چون اعتیاد و ترک تحصیل، و همچنین درمان اختلالات روانی که ممکن است گریبانگیر کودک یا خانواده شود، محقق میگردد.
یزدی پناه با تأکید بر استمرار خدمات، بیان کرد: خوشبختانه در دوران جنگ، خدمات مشاورهای ما به صورت حضوری و آنلاین، بدون هیچگونه وقفه یا کموکاستی ادامه یافت. ما به مراجعینی که تحت درمان بودند، کمک کردیم تا دوره درمان خود را ادامه دهند و به کسانی که تحت تاثیر شرایط جنگ، دچار مشکل شده بودند، در تابآوری کمک کنیم. آمار مراجعات ما در این دوران نیز طبق روال معمول بود.
این مشاور در خصوص خدمات ویژه برای مددجویان در حال درمان، اظهار داشت: علاوه بر مشاوره بالینی و گروهی که به صورت مستمر ارائه میشود، مددجویان را برای حل مشکلات معیشتی به مددکاران و برای رفع مسائل حقوقی احتمالی به مشاوران حقوقی ارجاع داده می شوند،. میزان اثربخشی این خدمات را نیز از طریق پیشآزمون و پسآزمون، و همچنین دریافت بازخورد از خود کودک، نوجوان و والدینشان ارزیابی میشوند. در صورتی که روند درمان با پیوستگی دنبال شود، نتایج معمولاً مثبت و مؤثر است.
یزدی پناه در پایان، به مهمترین دستاورد خدمات مشاوره اشاره کرد و گفت: مشکل اصلی بسیاری از مددجویان، در حل مسئله، استقلال و مسئولیتپذیری است. ارائه وام یا ایجاد اشتغال زمانی سودمند است که این مهارتها در مددجو پرورش یابد. لذا، مهمترین کاری که ما میتوانیم انجام دهیم، آموزش مسئولیتپذیری و استقلال است تا مددجویان بتوانند بهترین استفاده را از خدمات حمایتی ببرند. امیدواریم با این خدمات، کمیته امداد از مرحله توانبخشی به سمت توانمندسازی کامل حرکت کند و تمام مددجویان بتوانند به کارآفرینانی مستقل تبدیل شوند.
پیشگیری، راهبرد کلیدی برای توانمندسازی و تابآوری مددجویان کمیته امداد
حسن آذرگون، دکترای روانشناس بالینی و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور، بر نقش خدمات مشاوره در توانمندسازی و پیشگیری از آسیبها بین مددجویان کمیته امداد، بهویژه نوجوانان و زنان سرپرست خانوار، تأکید کرد.
آذرگون که سالهاست در حوزه خانواده، زوج، کودک و اختلالات بالینی فعالیت دارد، به همکاری خود با کمیته امداد از طریق مرکز راه زندگی این نهاد در نیشابور اشاره کرد و گفت: در این سالها، شاهد گستردگی و تنوع فعالیتهای حمایتی کمیته امداد، بهخصوص با ورود به این مرکز بودهام. فضایی که کمیته امداد فراهم کرده، به ما اجازه داده تا تیمی مجهز را برای ارائه خدمات مشاورهای، بهویژه جلسات گروهی پیشگیرانه، برای مددجویان تشکیل دهیم.
وی بیشترین مراجعین را زنان سرپرست خانوار معرفی کرد و بیان کرد: این قشر از جامعه با چالشهای فراوانی روبرو هستند؛ از مشکلات اقتصادی تا نیاز به حمایت و راهنمایی در بحرانها. ما تلاش میکنیم با ایجاد تابآوری، تقویت سرمایههای روانشناختی و فراهم کردن بستری برای ادامه زندگی طبیعی، شغل و تربیت فرزندان، به آنها یاری رسانیم.
آذرگون با اشاره به ارائه خدمات مشاوره در دوران جنگ رمضان، افزود: در این مرکز چندین جلسه آموزشی برای مدیریت بحران، جلسات گروهی و مشاوره فردی برگزار شد که با استقبال خوبی مواجه شد و به افراد درگیر استرس و اضطراب کمک. بزرگی کرد.
این روانشناس بالینی، رویکرد اصلی را پیشگیری دانست و اظهار داشت: تأکید ما بر پیشگیری است، چرا که هزینه کردن در این حوزه، بازدهی بسیار بیشتری نسبت به درمان دارد. اگر بتوانیم از بروز آسیبها جلوگیری کنیم، قطعاً در بلندمدت نتایج بهتری خواهیم گرفت.
وی به اثربخشی خدمات، به آمار مراجعین کلینیک رَز در نیشابور اشاره کرد و گفت: زمانی که فعالیت را در این کلینیک آغاز کردیم، ماهانه حدود ۲۰ تا ۳۰ مراجعهکننده داشتیم، اما امروز این تعداد به بالای ۱۶۰ تا ۱۷۰ نفر در ماه رسیده است. که نشاندهنده اعتماد و اثربخشی خدمات است.
آذرگون افزود: هدف ما، حرکت از مرحله توانبخشی به سمت توانمندسازی کامل مددجویان است تا بتوانند استقلال یافته و حتی به کارآفرین تبدیل شوند.
نقش مهم مرکز راه زندگی در بهبود وضعیت روانی مددجویان
در ادامه، محمد صاحبی، روانشناس بالینی با اشاره به اهمیت خدمات روانشناختی در کنار حمایتهای معیشتی اظهار داشت: تجربه نشان داده است که مشکلات مددجویان صرفاً اقتصادی نیست و ابعاد روانی، خانوادگی و اجتماعی نقش بسیار مهمی در شرایط آنها دارد.
وی ادامه داد: کلینیک رز در شهرستان قوچان با ارائه خدمات رایگان در حوزههای فردی، خانوادهدرمانی و زوجدرمانی، نقش مهمی در بهبود وضعیت روانی مددجویان ایفا کرده است. همچنین در حوزه اشتغال نیز اقدامات مؤثری صورت گرفته تا مددجویان بتوانند مسیر توانمندسازی را طی کنند.
یکی از نقاط قوت این کلینیک، ایجاد هماهنگی و انسجام در خدمات مالی، درمانی و حمایتی است که باعث افزایش اثربخشی و پایداری نتایج شده است.
صاحبی تأکید کرد: از زمان راهاندازی این کلینیک، شاهد کاهش نسبی در میزان تنشها و مشکلات خانوادگی در میان مددجویان بودهایم که این موضوع نشاندهنده اهمیت مداخلات تخصصی روانشناختی است.
نقش مشاوران به عنوان پایگاه امن برای مددجویان
سهیلا احتشامی، درمانگر حوزه تروما و فعال در زمینه درمان تروما و زوجدرمانی، نیز گفت: بخش قابلتوجهی از مراجعان کمیته امداد طرقبه افرادی هستند که چندین تروما را بهصورت همزمان تجربه کردهاند؛ از مشکلات خانوادگی و اقتصادی گرفته تا آسیبهای عاطفی و اجتماعی. به همین دلیل، تمرکز ما بر درمان تروما، مدیریت هیجانات، تکنیکهای آرامسازی و درمانهای سوماتیک است که میتواند به کاهش تنشهای جسمی و روانی آنها کمک کند.
وی افزود: در حوزه زوجدرمانی، چالشهایی مانند عدم مشارکت برخی از مردان وجود دارد، اما تلاش ما این است که با افزایش آگاهی و ایجاد اعتماد، این موانع را کاهش دهیم. بهطور کلی، هدف خدمات مشاورهای این است که دریچهای جدید به روی مددجویان باز شود تا درک بهتری از خود، روابطشان و محیط اطراف پیدا کنند.
احتشامی همچنین به نقش رابطه در شکلگیری و بهبود انسان اشاره کرد و گفت: انسانها در رابطه شکل میگیرند، در رابطه آسیب میبینند و در رابطه نیز بهبود پیدا میکنند. تلاش میکنیم با ایجاد یک فضای امن روانی، بهنوعی نقش پایگاه امن را برای مددجویان ایفا کنیم تا بتوانند مسائل خود را بیان کرده و مسیر رشد را طی کنند.
ارائه خدمات مشاورهای بهصورت حضوری، تلفنی و حتی مجازی
معصومه گنجی، مشاور فعال در شهرستان تربتجام، به روند شکلگیری خدمات مشاورهای در کمیته امداد اشاره کرد و گفت: در سالهای ابتدایی، مددجویان بیشتر کمیته امداد را بهعنوان نهادی برای حمایتمالی میشناختند، اما بهمرور و با توسعه خدمات ، این نگاه تغییر کرده است.
وی افزود: امروز مددجویان بدون نیاز به پیگیری یا تماس، بهصورت خودجوش برای دریافت خدمات مشاوره مراجعه میکنند که نشاندهنده اعتماد ایجادشده و اثربخشی این خدمات است. در حوزههایی مانند پیشگیری از طلاق، بهبود روابط خانوادگی و کاهش آسیبهای اجتماعی، نتایج بسیار مثبتی حاصل شده است.
گنجی ادامه داد: در شرایط بحرانی مانند افزایش اضطراب ناشی از جنگ یا بحرانهای اجتماعی، خدمات مشاورهای بهصورت حضوری، تلفنی و حتی مجازی ارائه شده است. همچنین جلسات گروهی برای آموزش مهارتهایی مانند کنترل استرس، افزایش تابآوری و نحوه مراقبت از سالمندان برگزار شده است.
وی درباره روند درمان مددجویان نیز توضیح داد: در مواردی که شدت اختلالات بالا باشد، ابتدا ارجاع به روانپزشک انجام میشود و پس از شروع دارودرمانی، جلسات مشاوره بهصورت منظم آغاز میشود. این روند باعث میشود اثربخشی درمان افزایش یابد و مددجو بتواند مسیر بهبود را بهتر طی کند.
گنجی در پایان خاطرنشان کرد: ارزیابیها نشان میدهد که میزان رضایت مددجویان از خدمات مشاورهای بالا بوده و این خدمات تأثیر قابلتوجهی در بهبود کیفیت زندگی، کاهش مشکلات روانی و تقویت روابط خانوادگی آنها داشته است.
انتهای پیام








