از پانصد هزار تومان تا فیروزهکوبی مستقل روایت بانوی فیرزوه تراش نیشابوری
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی کمیته امداد، در سکوتی که فقط با صدای حرکت دست روی فلز و سنگ شکسته میشود، هنر شکل میگیرد. فیروزهها یکییکی کنار هم مینشینند تا جان بگیرند؛ جانِ کاری که برای ناهید ماهخان مقدم فقط یک شغل نیست، بلکه راهی برای ایستادن روی پای خود است.
او متولد سال ۱۳۷۲، مجرد است؛ زنی که از سالها قبل تصمیم گرفت بهجای انتظار برای فرصت، خودش آن را بسازد؛ حتی اگر با حداقل سرمایه و در شرایط سخت اقتصادی باشد.
ماهخان مقدم درباره اولین جرقه ورودش به این حرفه میگوید: قبلاً در کارهایی مثل شمعسازی فعالیت داشتم، اما وقتی به کمیته امداد مراجعه کردم، دیدم رشتههای کارآفرینی معرفی شده. بین آنها فیروزهتراشی توجهم را جلب کرد و همان را انتخاب کردم.
این انتخاب، نقطه شروع مسیری شد که حالا بیش از یک دهه از آن میگذرد. او از سال ۱۳۹۲ بهطور رسمی وارد حوزه فیروزهتراشی شد؛ مسیری که در ابتدا با آموزش و شاگردی آغاز شد و به استقلال کاری رسید.
به گفته این هنرمند، آموزش اولیه او حدود شش ماه طول کشید، اما مسیر یادگیریاش محدود به کلاس نبود:
«بعد از آموزش، چند سال شاگردی کردم. تا حدود سال ۹۸ شاگرد بودم و کار یاد میگرفتم. این کار خیلی ظرافت دارد و زمان میبرد تا دست آدم راه بیفتد.
او تأکید میکند: فیروزهتراشی و فیروزهکوبی کاری نیست که با عجله نتیجه بدهد، خیلیها وارد این کار میشوند، اما چون سخت است، وسط راه رها میکنند.
از سال ۱۳۹۸ به بعد، ناهید ماهخان مقدم بهصورت مستقل فعالیت خود را آغاز کرده و حالا حدود چهار تا پنج سال است که بدون استاد یا کارفرما، مسیرش را ادامه میدهد.
او می گوید: از آن موقع به بعد، کار خودم را راه انداختم و برای خودم کار میکنم و اگرچه مسیر استقلال سختتر است، اما حس مالکیت و انگیزه بیشتری به همراه دارد.
این هنرمند می گوید: در سال ۱۴۰۳ از کمیته امداد امام خمینی(ره) تسهیلات اشتغال حدود پنجاه میلیون تومان دریافت کردم و شش ماه هم تنفس داشت.
به گفته او، این تسهیلات صرف خرید مواد اولیه شده است و با این وام مقداری نقره خریدم، زیرساختهای مسی و برنجی تهیه کردم و مواد اولیه کارم را جور کردم.
او همچنین یک وام دیگر از کمیته امداد برای رهن مسکن دریافت کرده که به گفته خودش، نقش مهمی در ثبات شرایط زندگیاش داشته است.
ماهخان مقدم بیشتر در حوزه فیروزهکوبی روی فلزات مس و برنج فعالیت دارد؛ او توضیح می دهد: بیشترین کار من روی ظروف مسی و برنجی و زیورآلات است.
با این حال، دامنه کار من به همین محدود نمیشود، اگر کسی سفارش خاص داشته باشد، مثلاً روی ظروف چوبی، چاقو، اشیای تزئینی یا حتی نقره، کار را انجام میدهم.
او توضیح میدهد: سنگهای فیروزه بهصورت آماده تهیه میشوند، سپس شسته، تفکیک و آمادهسازی شده و با استفاده از چسبهای مخصوص مانند رزین و آراک روی زیرساختها کار میشوند.
محل تولید این هنرمند، منزل شخصیاش است که بهصورت اجارهای در آن زندگی میکند. فروش محصولات نیز از طریق یک غرفه اجارهای در رباط شاهعباس نیشابور انجام میشود، او می گوید: غرفه اجارهای است و خودم هم فروشندهام و هم کار تولید را در خانه انجام میدهم و تمام مراحل، از آمادهسازی سنگ تا فروش نهایی، توسط خودم انجام میشود.
به گفته ماهخان مقدم، فروش محصولات در حال حاضر شرایط مناسبی ندارد. او می گوید: الان فروش خوب نیست. رباط شاهعباس بیشتر به حضور توریست وابسته است و مردم خود نیشابور خیلی این فضا را نمیشناسند.
او معتقد است: نبود جریان ثابت گردشگر و کمرنگ بودن نمایشگاهها، فروش صنایعدستی را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
این هنرمند تاکنون در چند نمایشگاه محدود شرکت کرده، اما از نبود فرصتهای جدی گلایه دار؛ او می گوید: دوست دارم در نمایشگاههای بزرگ مثل نمایشگاه بینالمللی مشهد شرکت کنیم، اما تاکنون شرایطش فراهم نشده است.
او میگوید: اگر حمایتهایی مانند تخفیف هزینه غرفه یا معرفی هنرمندان به نمایشگاهها انجام شود، بسیاری از مشکلات فروش حل خواهد شد.
ماهخان مقدم چشمانداز روشنی برای آینده دارد و می گوید: دوست دارم کارم گسترش پیدا کند، کارگاه بزنم و یکی دو نفر را وارد کار کنم. تنهایی واقعاً سخت است.
او تأکید میکند: وقتی سفارش و فروش بیشتر شود، زمینه اشتغالزایی هم بهطور طبیعی فراهم خواهد شد.
در حال حاضر، این هنرمند بهتنهایی کار میکند و فقط گاهی مادرش در برخی امور جزئی به او کمک میکند. با این حال، امیدوار است در آینده نزدیک بتواند برای افراد دیگری نیز شغل ایجاد کند.
ماهخان مقدم مهمترین عامل ماندن در این مسیر را پشتکار میداند و می افزاید: خیلیها فکر میکنند حتماً سرمایه زیاد لازم است، اما اینطور نیست. من با پانصد هزار تومان شروع کردم.
او به کسانی که قصد شروع یک کار را دارند توصیه میکند: اگر هدف داشته باشید و تلاش کنید، میشود از صفر هم شروع کرد. سرمایه مهم است، اما همهچیز نیست.
این هنرمند ضمن رضایت از حمایتهای کمیته امداد، می گوید: بیشترین کمکی که به ما میشود، این است که راه حضورمان در نمایشگاهها باز شود. اگر چند نمایشگاه ثابت در سال داشته باشیم، فروش و انگیزهمان چند برابر میشود.
